نقش آموزش در توسعه کارآفرینی صنایع دستی ایران

نقش آموزش در توسعه کارآفرینی صنایع دستی ایران

نقش آموزش در توسعه کارآفرینی صنایع دستی ایران 

نقش آموزش  صنایع دستی در توسعه کارآفرینی صنایع دستی ایران موضوعی بسیار پر اهمیت است. بررسی ها نشان می دهد که افراد آموزش دیده در کشور ما در زمینه های مختلف، از توانمندی ها و مهارت های عملی و کاربردی لازم به منظور اشتغال در صنایع موجود در کشور برخوردار نیستند.

این در حالی است که آموزش و تعلیم کارآفرینی بین افراد جامعه به مسئله روز کشورهای فراصنعتی تبدیل شده است.

صاحب نظران بر این عقیده اند که فرآیند و برنامه های آموزشی ویژه می تواند با تغییر بینش و فرهنگ افراد و تجهیز آنها به دانش و مهارت های خاص، راهی را که آنها احتمالاً زمان طولانی به آن می رسند بسیار کوتاه نموده و به سرعت یک کارآفرین بالقوه را به یک کارآفرین بالفعل تبدیل کند.

یکی از بخش های مهم کارآفرینی که کشور ما برای توسعه آن پتانسیل بالقوه ای دارد صنایع دستی است. بخش صنایع دستی می تواند تأثیر عمده ای بر اقتصاد ملی از طریق کسب درآمد ارز خارجی، ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی پایدار داشته باشد.

از این رو، اغلب کشورهای درحال توسعه و همچنین توسعه یافته به این بخش به عنوان یکی از بخش های مهم اقتصادی و فرهنگی توجه ویژه ای دارند.

صنایع دستی مزیتی ارزشمند و کارآمد در مبارزه با معضلات اجتماعی و دستیابی به توسعه اقتصادی است. به ویژه در شرایطی که بیش از گذشته بالابردن سطح اشتغال، ازدیاد درآمد سرانه، ارتقای سطح تولید ملی و توسعه صادرات از نیازهای ملموس کشور است.

بنابراین، هرگونه تمهیداتی در زمینه های آموزش شیوه های کارآفرینی برای توسعه محصولات صنایع دستی می تواند برای کشور، نویددهنده کاهش مشکل بیکاری، جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهرها، ایجاد و افزایش درآمد و بهبود وضعیت زندگی مردم باشد.

صنایع دستی به عنوان یکی از زمینه های فعالیت های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

در نیم قرن گذشته صنایع دستی به عنوان یکی از زمینه های فعالیت های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در جوامع مختلف عامل بسیار مؤثری در توسعه همه جانبه کشورهای در حال رشد به ویژه در مناطق روستایی شناخته شده است.

نگاهداشت این ارزش ها و سنت های گذشته که همان احیای صنایع دستی است به عنوان دومین منبع درآمد جمعیت بزرگ روستاییان پس از کشاورزی به حساب می آید. صنایع دستی ایران با آثار آشنا، زیبا، دوست داشتنی و بعضاً دردانه خود هنری است ملی و مهم از ارزش های متعالی دینی که ریشه در تاریخ فرهنگ و تمدن کهن ایران دارد.

صنایع دستی به مجموعه ای از هنر-صنعت هایی اطلاق می شود که به طور عمده با استفاده از مواد اولیه بومی و انجام قسمتی از مراحل اساسی تولید به کمک دست و ابزاردستی ساخته می شود. که در هر واحد از آن ذوق هنری و خلاقیت فکری صنعتگر سازنده به نحوی تجلی یافته است. همین عامل وجه تمایز این گونه محصولات از مصنوعات مشابه ماشینی و کارخانه ای است.

ماهیت صنایع دستی، میراث فرهنگی است و می توان صنایع دستی را جزو میراث معنوی برشمرد.

ساختار اقتصادی دنیای امروز با گذشته به طور اساسی تفاوت دارد. شاخص های سخت افزاری و دارایی های مشهود که در گذشته در جایگاه یک بنگاه اقتصادی نقش تعیین کننده داشت، جای خود را به نوآوری، ابداع، خلق محصولات جدید و دارایی های نرم افزاری داده است.

اگر در گذشته ثروتمندترین افراد دنیا آنهایی بودند که منابع مالی بیشتری در اختیار داشتند نظیر راکفلرها، امروز ثروتمندترین مردم دنیا افردی دانش مدار و کارآفرین مانند بیل گیتس مدیر شرکت مایکروسافت در آمریکاست. لذا توسعه اقتصادی دنیای امروز بر پایه نوآوری و خلاقیت و استفاده از دانش استوار است. این اقتصاد را اقتصاد مبتنی بر دانش یا اقتصاد دانش محور می گویند.

لزوم بهره گیری از دانش در تولیدات صنایع دستی

تولید علم و دانش، بهره گیری از دانش و گسترش آن در سطح جامعه در تمام زمینه های اجتماعی توانمندی و قدرت ایجاد می کند. کشورهایی که بخش فراوانی از تولید علم و دانش را به خود اختصاص داده اند، از نظر صنعتی توسعه یافته و از توان اقتصادی و سیاسی بالایی برخوردارند.

بدیهی است تولید علم و دانش جز از راه تحقیق حاصل نمی شود. رابطه سرمایه گذاری در امر تحقیقات و تولید علم و رابطه تولید علم با توان اقتصادی و سیاسی کشورها یک رابطه مستقیم است. به کارگیری دانش و مدیریت در هر جامعه زیربنای نوآوری و خلاقیت هاست.

بنابراین لازمه رشد اقتصادی در دنیای امروز، توسعه مراکز تولید دانش، فنّاوری و مهارت های فنی است که مهم ترین آنها دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی هستند.

دانشگاه ها و مراکز هنری به عنوان رکن اساسی در توسعه همه جانبه کشور باید از هر نظر مورد حمایت قرار گیرند.  محققان و اساتید باید از جایگاه ویژه ای برخوردار باشند تا با آسایش خیال قادر باشند نیروهای جوان و طالب علم کشور را اهل فکر و نظر، نوآور و خلاق پرورش دهند.

در دنیای امروز بزرگترین سرمایه های یک بنگاه اقتصادی در زمینه هنر، نیروهای اهل فکر، یادگیرنده و خلاق آنها هستند. این نیروها کسانی جز کارآفرینان هنری نیستند.

با توجه به سطح فرهنگی، روابط اجتماعی، نظام آموزشی هنری، نوع حمایت های دولتی، زیرساخت های اجتماعی، دسترسی به سرمایه های خطرپذیر، مهارت های کسب و کار و سطح فناوری، سطح کارآفرینی در بین کشورهای مختلف بسیار متفاوت است.

نتیجه گیری

صنایع دستی عامل بسیار مهمی در توسعه هنری تلقی می شود. به این نکته نیز باید توجه داشت که وقتی تولید صنایع دستی همراه با فعالیت هایی همچون کشاورزی، باغداری و غیره همراه شود می تواند نقش بسیار مهمی را در پیشرفت و اقتصاد جامعه ایفا کند.

البته ناگفته نماند که این امر در صورتی امکان پذیر است که عامل آموزش هم به این عوامل افزوده شود.

علاوه بر این، صنایع دستی نباید تنها به روستا معطوف شود و با شیوه های سنتی پیش رود. بلکه باید روش های نوین نیز به آن اضافه شده و جنبه های حرفه ای هنری آن آموزش داده شود. یکی از راه های گسترش صنایع دستی در کشور، آموزش همگانی گرایش های مختلف آن است.  باید بر اساس نیازسنجی به این بخش ها توجه ویژه شود.

با ایجاد ظرفیت های آموزش عمومی و مجازی، صنایع دستی باید در دسترس عموم قرار گیرد و محدوده های هنری آن برجسته شود. استفاده از فضاها و ساختمان میراث فرهنگی در آموزش صنایع دستی امری شدنی است و با سیاست های سازمان میراث فرهنگی نیز همراستاست.

مهارت در صنایع دستی اهمیت ویژه ای دارد. مدرک گرایی را باید از بین برد زیرا به طور عمومی به تولید منجر نمی شود. علاوه بر این موارد، استفاده از ظرفیت دستگاه های دیگر دولتی همانند سازمان های صنایع دستی، مراکز رشد، پارک های صنعتی و فنّاوری نیز باید مورد مطالعه قرار گیرد تا به نحوی شایسته بتوان از ظرفیت دیگر سازمان ها در این حوزه بهره برد.

ورود بخش خصوصی نیز در حوزه آموزش هنری صنایع دستی، ضروری است. یعنی درصورتی که صنایع دستی رونق گیرد، مخاطبان بسیاری را به سوی خود جلب خواهد کرد که این امر موجب حرفه ای شدن جنبه های هنری و خلاقیت می شود.

 

نویسنده: جواد دهدهجانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× پشتیبانی آنلاین